Warmtepomp instellen en gebruiken

Een buitenunit zuigt lucht aan en blaast lucht uit. Plaats je de unit te dicht tegen een muur of onder een afdak, dan kan de lucht gaan recirculeren en daalt het rendement. Zorg dat er rondom voldoende vrije ruimte is en dat bladeren of sneeuw de opening niet kunnen blokkeren.

Voor geluid maakt de opstelling veel uit. Een unit die rechtstreeks op een houten terras of tegen een galmende gevel staat, kan trillingen doorgeven. Vraag de installateur om trillingsdempers en een vlakke ondergrond. Controleer ook of de luchtstroom niet naar een slaapkamerraam of terras van de buren wijst.

Een warmtepomp werkt het efficiëntst als het cv-water niet warmer wordt dan nodig. De stooklijn koppelt de aanvoertemperatuur aan de buitentemperatuur: bij kouder weer gaat het water warmer, bij zachter weer koeler. Vraag de installateur om die lijn uit te leggen en noteer de ingestelde waarden.

• Worden alle kamers voldoende warm? Zo niet, pas dan niet meteen de hele stooklijn aan, maar laat de waterzijdige inregeling controleren.
• Heeft je toestel een aparte modus voor sanitair warm water? Controleer of die niet de hele dag door draait als je weinig warm water gebruikt.
• Bewaar de handleiding bij de installatie en noteer de servicenummers.

Een warmtepomp heeft tijd nodig om een woning op te warmen. Zet je de thermostaat 's nachts te laag, dan kan de compressor 's ochtends met hoog vermogen moeten draaien en dat is vaak minder gunstig. Een kleine verlaging voorkomt dat de vloer of muren te sterk afkoelen.

Bij vloerverwarming reageert de woning trager dan bij radiatoren. Je kan het beste zelf testen: verlaag de temperatuur een week met een vaste stap en vergelijk je verbruik en comfort. Vraag de installateur of het regelsysteem een nachtverlaging of een weekprogramma ondersteunt.

Niet elke warmtepomp kan koelen. Bij lucht-water en bodem-water modellen is koelen soms een optie die de installateur moet activeren. Bij lucht-lucht warmtepompen is koelen een basisfunctie. Controleer het typeplaatje of de handleiding van je toestel.

Voor koelen is de afgifte belangrijk. Vloerverwarming en wandverwarming kunnen koude afgeven, maar dan moet je condensvorming beperken. Radiatoren zijn minder geschikt voor koeling omdat ze een klein oppervlak hebben en snel kunnen gaan druppelen. Vraag de installateur of jouw systeem daarop is voorbereid.

Actieve koeling keert de werking van de warmtepomp om. De compressor koelt het cv-water en de ventilator of de bodemwisselaar voert de warmte af. Daardoor kan je ook bij warm weer koelen, maar het kost elektriciteit.

Condens is het grootste aandachtspunt. Worden leidingen of de vloer te koud, dan slaat vocht uit de lucht erop neer. Een dauwpuntsensor kan de aanvoertemperatuur verhogen of de koeling stoppen. Laat die sensor plaatsen en test de werking op een vochtige zomerdag.

Bij passieve koeling circuleert het cv-water door de bodemwisselaar zonder dat de compressor draait. De bodem is op enkele meters diepte koeler dan de buitenlucht in de zomer. Je verbruikt alleen de pomp en de regeling.

Passieve koeling is niet overal mogelijk. Je hebt een bodem-water warmtepomp nodig en een afgiftesysteem dat lage temperaturen aankan. Het koelvermogen is beperkt, dus bij een hittegolf kan het onvoldoende zijn. Combineer het met zonwering en nachtventilatie voor het meeste effect.

Het dauwpunt is de temperatuur waarbij vocht uit de lucht condenseert. Ligt de vloertemperatuur daaronder, dan wordt de vloer nat en kan ze beschadigen. Daarom is een dauwpuntsensor belangrijk. Die meet de luchtvochtigheid en stopt de koeling of verhoogt de watertemperatuur.

Open je ramen bij hoge luchtvochtigheid, dan kan er meer vocht binnenkomen en daalt het dauwpunt. Sluit ramen en deuren tijdens actief koelen en gebruik zonwering. Controleer de vloer op donkere plekken of condens, vooral in ruimtes met weinig luchtbeweging.

Prijzen en verbruik hangen af van je woning, je afgiftesysteem en je stookgedrag. Daarom noemen we hier geen vaste bedragen. In de kostprijstool voer je je eigen gegevens in en reken je met de energieprijzen uit de vermelde bronnen. De uitkomst is een schatting, geen garantie.

Vergelijk offertes van meerdere installateurs en vraag daarbij altijd naar het verwachte verbruik bij jouw stooklijn en je warmwaterprofiel. Zo kan je een weloverwogen keuze maken zonder op algemene cijfers te vertrouwen.