Rendement en verbruik van een warmtepomp

Een warmtepomp verplaatst warmte in plaats van die alleen op te wekken. De COP (coefficient of performance) is de verhouding tussen de nuttige warmte die het toestel afgeeft en de elektriciteit die het op dat moment verbruikt. Een COP van 4 betekent dat het toestel voor 1 kWh elektriciteit ongeveer 4 kWh warmte levert. Die waarde verschuift met de buitentemperatuur en de temperatuur van het water dat je verwarmingssysteem nodig heeft.

De SCOP (seasonal coefficient of performance) kijkt naar een heel stookseizoen en houdt rekening met deellast, ontdooicycli en wisselende buitentemperaturen. Fabrikanten meten die volgens de norm EN 14825 voor drie klimaten: warm, gemiddeld en koud. Voor Vlaanderen is het gemiddelde klimaat het meest bruikbaar. Vergelijk daarom altijd de SCOP bij hetzelfde klimaat en dezelfde vertrekwatertemperatuur, en niet alleen een los COP-cijfer uit een folder.

De cijfers hierboven komen uit een geaggregeerde steekproef van 39 Heat Pump Keymark-certificaten van drie merken. We noemen geen merk, omdat de steekproef niet representatief is voor het hele aanbod. Ze tonen wel een duidelijke trend: bij lagere vertrekwatertemperaturen kan een warmtepomp meer warmte leveren per kWh elektriciteit. Bij 35 °C, typisch voor vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren, ligt de mediaan op 4,6. Bij 55 °C, vaker nodig voor oudere radiatoren, zakt de mediaan naar 3,29.

Voor jouw situatie kijk je naar de SCOP op het productfiche of het certificaat van het toestel dat je overweegt. Let daarbij op het klimaat (gemiddeld voor Vlaanderen) en op de vertrekwatertemperatuur die je installateur voor jouw afgiftesysteem berekent. Een toestel dat bij 35 °C een hoge SCOP haalt, presteert mogelijk veel minder goed als je afgiftesysteem 55 °C vraagt.

De basisformule is: elektriciteitsverbruik (kWh) = warmtevraag (kWh) gedeeld door SCOP. Vul je warmtevraag in uit een warmteverliesberekening of je huidige verbruik na correctie voor het rendement van je oude toestel. Die correctie is nodig omdat een oude stookolieketel of verwarmingsketel niet alle brandstof in nuttige warmte omzet.

Een rekenvoorbeeld: stel dat je woning 10.000 kWh warmte per jaar nodig heeft en je warmtepomp een SCOP van 4,6 haalt. Dan verbruik je 10.000 / 4,6 = 2.174 kWh elektriciteit. Met de elektriciteitsprijs van 42,14 c€/kWh incl. btw (CREG, oktober 2026) kom je op 916 euro energiekost voor verwarming. Jouw werkelijke warmtevraag en SCOP kunnen anders zijn, dus gebruik de rekentool voor een persoonlijke schatting.

Een warmtepomp pompt warmte van een lage naar een hogere temperatuur. Het temperatuurverschil tussen de bron, bijvoorbeeld buitenlucht, en het afgiftesysteem bepaalt hoeveel elektrische energie de compressor nodig heeft. Bij een kleine sprong, bijvoorbeeld van 7 °C buiten naar 35 °C vertrekwater, is dat verschil kleiner dan bij een sprong naar 55 °C. Daarom stijgt het rendement als je woning met lage temperaturen verwarmd kan worden.

Dit betekent niet dat je altijd eerst je radiatoren moet vervangen. Soms volstaan grotere radiatoren, een hybride opstelling of een andere instelling van je stooklijn. Laat een installateur meten welke vertrekwatertemperatuur jouw huidige afgiftesysteem nodig heeft bij de koudste dagen. Dat getal bepaalt welke SCOP je realistisch mag verwachten en of een aanpassing zinvol is.

Fabrikanten vermelden vaak het hoogste rendement uit een test bij milde temperaturen. Dat zegt weinig over je jaarverbruik. Kijk daarom naar de SCOP volgens EN 14825, gemeten voor een gemiddeld klimaat en voor de vertrekwatertemperatuur die jouw woning nodig heeft. Die waarde staat op het Europees productfiche en in de Heat Pump Keymark-database.

Als je offertes vergelijkt, vraag dan per toestel de SCOP bij 35 °C en bij 55 °C op, of laat je installateur die noteren. Zo zie je meteen of een ogenschijnlijk zuiniger toestel dat ook blijft bij jouw afgiftesysteem. Gebruik onze toesteltabel of de offertevergelijker om de cijfers naast elkaar te zetten.

Je kan een toestel met een SCOP van 5 hebben, maar als je woning 20.000 kWh warmte per jaar vraagt, verbruik je nog altijd 4.000 kWh elektriciteit. Een kleiner toestel met een iets lagere SCOP maar in een goed geïsoleerde woning met 8.000 kWh warmtevraag verbruikt mogelijk minder. Daarom kijk je naar twee zaken: het rendement van het toestel en de warmtevraag van je woning.

Het vermogen van de warmtepomp, dat we op een andere pagina berekenen, moet passen bij die warmtevraag. Pas als je beide kent, kan je het jaarverbruik inschatten en vergelijken met je huidige brandstofkosten. Gebruik daarvoor de rekentool op deze pagina of de terugverdientijd-tool.

Het rendement van je warmtepomp verandert niet door de energieprijs, maar je jaarkost wel. Als je elektriciteit duurder is, betaal je meer voor dezelfde hoeveelheid warmte, zelfs met een hoog rendement. Daarom kijk je bij een vergelijking met een verwarmingsketel naar de prijs per kWh of per liter en naar het rendement van beide toestellen.

Gebruik in de rekentool je eigen contractprijs als je die kent. Ter referentie: CREG noteerde in oktober 2026 voor Vlaanderen een gemiddelde elektriciteitsprijs van 42,14 c€/kWh en aardgas van 12,16 c€/kWh, beide incl. btw. Statbel noteerde op 11 november 2026 een stookolieprijs van 1,4011 EUR/L incl. btw. Die prijzen veranderen vaak, dus controleer je eigen afrekening of de officiële dashboards.